Uzależnienie mieszane (alkohol i hazard) u bliskich — szukać pomocy specjalistycznej?
Coraz więcej rodzin styka się z sytuacją, w której picie i granie w hazard występują razem. Emocje mieszają się z bezsilnością, a dom staje się polem napięć. Pojawia się pytanie, czy to już uzależnienie mieszane i kiedy szukać pomocy.
W tym tekście wyjaśniamy, czym jest uzależnienie mieszane od alkoholu i hazardu, jak je rozpoznać i jak rozmawiać bez eskalacji. Pokazujemy, jakie formy wsparcia są dostępne oraz jak zadbać o siebie i rodzinę.
Czym jest uzależnienie mieszane od alkoholu i hazardu?
To współwystępowanie dwóch nałogów, które wzajemnie się wzmacniają.
Uzależnienie mieszane to jednoczesna lub naprzemienna zależność od alkoholu i hazardu. Oba zachowania łączą się w jednym mechanizmie, który opiera się na silnym przymusie ulgi i pobudzenia. Alkohol obniża kontrolę i zwiększa impulsywność, co ułatwia granie. Hazard z kolei nasila napięcie, które bywa „gaszone” piciem. Samo zatrzymanie jednego elementu zwykle nie wystarcza. Skuteczne leczenie wymaga rozpoznania, które uzależnienie jest wiodące, oraz pracy nad oboma obszarami równolegle.
Jak rozpoznać, że bliska osoba potrzebuje pomocy specjalistycznej?
Gdy traci kontrolę nad piciem i graniem, a skutki uderzają w życie codzienne.
Wskazówkami są powtarzające się ciągi picia połączone z graniem lub obstawianiem pod wpływem alkoholu. Pojawiają się długi, „odrabianie strat”, branie pożyczek, ukrywanie kont i kłamstwa. Osoba obiecuje poprawę i nie dotrzymuje słowa. Zaniedbuje pracę, rodzinę i zdrowie. Rosną konflikty, pojawia się agresja słowna lub fizyczna. Występują objawy odstawienia alkoholu, takie jak drżenie, bezsenność, lęk. Każdy sygnał zagrożenia bezpieczeństwa, myśli rezygnacyjnych lub przemocy to pilna przesłanka do kontaktu ze specjalistą.
Jakie są najpoważniejsze skutki łączenia picia i hazardu?
Ryzyko szkód zdrowotnych, psychicznych, prawnych i finansowych rośnie wielokrotnie.
Łączenie alkoholu i hazardu zwiększa impulsywność, a więc także ryzyko strat i przemocy. Mogą pojawić się poważne choroby związane z alkoholem, depresja i lęk. Długi prowadzą do spirali zobowiązań i izolacji. W rodzinie narasta chaos, lęk i utrata zaufania. Pojawiają się konflikty z prawem, utrata pracy i rozpad relacji. W dłuższej perspektywie cierpi pamięć i koncentracja, a nawrót jednego uzależnienia szybko uruchamia drugie.
Kiedy interweniować, a kiedy ograniczyć własne zaangażowanie?
Interweniować warto jak najwcześniej, a zaangażowanie ograniczać, gdy pomaganie podtrzymuje nałóg.
Warto działać od pierwszych sygnałów utraty kontroli. Jeśli w grę wchodzi bezpieczeństwo domowników, dzieci, groźby lub przemoc, potrzebna jest szybka i stanowcza reakcja oraz wsparcie służb. Gdy bliski odmawia leczenia, a prośby i spłacanie długów nic nie zmieniają, lepiej postawić granice. Oznacza to brak finansowania grania i picia, brak kłamstw w pracy czy w rodzinie, ochronę wspólnego budżetu. Ustalenie jasnych warunków współżycia i konsekwencji naruszeń chroni dom oraz motywuje do podjęcia terapii.
Jak rozpocząć rozmowę z osobą uzależnioną bez eskalacji konfliktu?
Krótko, konkretnie i z szacunkiem, opierając się na faktach i własnych uczuciach.
Dobrze wybrać spokojny moment i miejsce bez świadków. Mówić w pierwszej osobie: „Martwię się, gdy wracasz po graniu i piciu. Boję się o nasze finanse i bezpieczeństwo”. Odwoływać się do konkretnych sytuacji i skutków. Unikać etykiet, krzyku i moralizowania. Przedstawić propozycję jednego, realnego kroku, na przykład konsultacji u terapeuty uzależnień. Zaoferować wsparcie logistyczne i towarzyszenie. Ustalić termin powrotu do tematu, jeśli teraz nie zapada decyzja.
Jakie formy pomocy specjalistycznej warto rozważyć przy uzależnieniu mieszanym?
Sprawdza się połączenie diagnozy, detoksu alkoholowego, psychoterapii i wsparcia rodziny.
Możliwe ścieżki to:
konsultacja diagnostyczna i plan leczenia uzależnienia mieszanego,
detoks alkoholowy pod opieką medyczną, jeśli występują objawy odstawienia,
psychoterapia indywidualna ukierunkowana na oba nałogi,
terapia grupowa i grupy wsparcia, w tym praca nad nawrotami,
terapia par lub rodzinna oraz psychoedukacja bliskich,
konsultacja psychiatryczna przy współwystępowaniu depresji, lęku lub bezsenności,
wsparcie kryzysowe i krótkoterminowe interwencje motywujące,
terapia online, gdy dojazd lub wstyd są barierą.
Kluczowe jest zidentyfikowanie wiodącego uzależnienia oraz praca nad mechanizmami wspólnymi dla obu.
Jak przygotować rodzinę do wsparcia i terapii osoby uzależnionej?
Potrzebny jest wspólny front, jasne granice i plan bezpieczeństwa.
Warto uzgodnić, co rodzina robi, a czego nie robi, gdy pojawia się picie i granie. Zabezpieczyć domowy budżet i dostępy do kont. Nie przechowywać w domu alkoholu. Umówić zasady dotyczące kontaktu z dziećmi w sytuacji nietrzeźwości. Spisać listę faktów i pytań na konsultację. Podzielić się rolami, kto wspiera, kto organizuje formalności. Ustalić ścieżkę działania na wypadek nawrotu. Zbieranie informacji o przebiegu picia i grania pomaga w diagnozie i skraca drogę do leczenia.
Jak zadbać o własne zdrowie psychiczne, gdy bliski ma nałóg?
Korzystać ze wsparcia, dbać o granice i regenerację.
Dobrze rozmawiać z kimś zaufanym i skorzystać z grup lub terapii dla rodzin. Edukacja o uzależnieniu pomaga oddzielić chorobę od osoby. Warto planować czas na sen, ruch, posiłki i odpoczynek. Stawiać granice finansowe i emocjonalne bez poczucia winy. Monitorować własne objawy stresu. Zbudować sieć wsparcia poza domem. Szukać profesjonalnej pomocy także dla siebie, aby nie zostać samemu z ciężarem sytuacji.
Mieszane uzależnienie od alkoholu i hazardu to trudny przeciwnik, ale im szybciej pojawi się diagnoza i zintegrowane leczenie, tym większa szansa na trwałą zmianę. Jasne granice i mądre wsparcie rodziny naprawdę pomagają. Równolegle warto zatroszczyć się o siebie. To inwestycja w zdrowie całego domu.
Umów konsultację ze specjalistą od uzależnień i zacznij plan działań dopasowany do uzależnienia mieszanego.
Zobacz, które konkretne objawy — np. powtarzające się ciągi picia połączone z graniem, długi i ukrywanie kont — wymagają natychmiastowej interwencji. Sprawdź proponowany plan pierwszych kroków dla rodziny i dostępne formy pomocy specjalistycznej: https://alkovip.pl/uzaleznienie-mieszane-od-alkoholu-i-hazardu/.
