Jakie dokumenty przy wywozie malarstwa xx wieku poza UE?

Jak ocenić stan i udokumentować malarstwo XX wieku przed wysyłką?

Najpierw wykonuje się raport stanu z pełną dokumentacją zdjęciową i podstawowymi danymi dzieła.

Dokumentacja ogranicza ryzyko sporu i jest wymagana przez ubezpieczyciela. Warto zebrać informacje o autorze, tytule, technice, materiale, wymiarach i wadze z ramą oraz bez ramy. Zdjęcia powinny pokazać przód, tył, narożniki, krawędzie, fakturę farby, sygnatury i etykiety galerii. Dobrze sprawdza się neutralne, rozproszone światło i ujęcia z linijką dla skali. Rysy, spękania, odspojenia czy ubytki opisuje się krótko, najlepiej na schemacie. Dziełu nadaje się prosty identyfikator, który zapisuje się również na kopii dokumentów. Certyfikaty i rachunki przechowuje się w kopertach bezkwasowych, z kopiami cyfrowymi w chmurze.

Jak zapakować obraz na płótnie i zabezpieczyć ramę do transportu?

Stosuje się zasadę dystansu i amortyzacji, czyli ochronę powierzchni, sztywną osłonę oraz podwójne pudełko lub skrzynię.

Bezpośrednio na warstwę malarską nie powinny trafiać tworzywa klejące ani folia bąbelkowa. Najpierw kładzie się papier bezkwasowy lub papier typu glassine. Następnie dodaje się narożniki ochronne, ramę odsprzęga miękkimi dystansami i całość zamyka sztywną osłoną z pianki, tektury falistej lub płyty piankowej. Pakowanie warto zakończyć w systemie podwójnego pudełka, w którym wewnętrzny pakiet jest unieruchomiony pianką. W przypadku wysokiej wartości lepsza jest drewniana skrzynia transportowa z wypełnieniem piankowym. Do środka można dodać pochłaniacze wilgoci. Płócien na blejtramie nie roluje się. Jeśli płótno ma zostać zwinięte, decyzję powinien podjąć konserwator, a zwój wymaga szerokiego rdzenia i warstw ochronnych.

Jak przygotować dokumenty celne i dowód pochodzenia obrazu?

Potrzebna jest faktura lub proforma z pełnym opisem, dokumenty własności oraz, gdy wymagane, pozwolenia na wywóz dóbr kultury i materiały CITES.

W opisie towaru podaje się, że to obraz malowany ręcznie, technikę, materiał podłoża, wymiary i rok powstania, a także kraj pochodzenia. Warto dołączyć dowód własności lub proweniencji, na przykład rachunek zakupu, katalog aukcyjny albo certyfikat galerii. W wielu krajach obrazy klasyfikuje się w grupie taryfowej dla dzieł sztuki, co ułatwia odprawę. Dzieła mogą wymagać pozwolenia na wywóz zabytków lub dóbr kultury, zwłaszcza starszych niż określony wiek albo przekraczających progi wartości. Jeżeli rama lub elementy zawierają materiały gatunków chronionych, wymaga się dokumentów CITES. W przypadku pierwszej wysyłki pomocny bywa pośrednik celny, który przeprowadza odprawę i odpowiednio opisze dokumenty.

Jak dobrać ubezpieczenie transportowe i wartość deklarowaną?

Najlepsza jest polisa cargo dla dzieł sztuki w formule all risk z ochroną od drzwi do drzwi, a suma ubezpieczenia powinna odpowiadać realnej wartości rynkowej.

Warto rozróżnić wartość deklarowaną u przewoźnika od odrębnej polisy ubezpieczeniowej. Podwyższona deklaracja zwiększa odpowiedzialność przewoźnika tylko do pewnego pułapu i według jego warunków. Odpowiedzialność w przewozie drogowym międzynarodowym jest ograniczona przepisami, zwykle poniżej wartości dzieła. Polisa dedykowana sztuce obejmuje szeroki zakres ryzyk, także kradzież i stłuczenie, o ile spełniono standardy pakowania. Do wniosku dołącza się raport stanu, zdjęcia, opis pakowania i dokumenty wartości. Warto sprawdzić wyłączenia, udział własny, ochronę podczas tymczasowego składowania oraz możliwość rozszerzenia o montaż i demontaż. Sumę można powiększyć o koszty transportu i podatki importowe, jeśli celem jest pełny zwrot.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kuriera międzynarodowego?

Liczy się doświadczenie w obsłudze dzieł sztuki, jasne warunki odpowiedzialności, wsparcie celne i przewidywalny czas doręczenia.

W praktyce ważne są:

• dostępność usług delikatnych przesyłek i ręcznej obsługi,
• akceptacja własnego ubezpieczenia lub możliwość wykupu ochrony cargo,
• limity wymiarów i wagi oraz sposób liczenia wagi gabarytowej,
• możliwość rezerwacji okna czasowego, doręczenia na piętro i potwierdzenia ze zdjęciem,
• pełne śledzenie trasy i aktywne powiadomienia,
• wsparcie przy odprawie celnej i w krajach o złożonych przepisach,
• jasna i szybka ścieżka reklamacyjna wraz z wymaganymi dokumentami.

Jak zabezpieczyć szkło i krawędzie przy obrazach w oprawie?

Stosuje się zabezpieczenie szyby przed rozpryskiem, narożniki ochronne, dystans od szkła i sztywną osłonę frontu.

Przy obrazach za szkłem sprawdzają się:

• krzyż z taśmy malarskiej na szybie lub folia antyodpryskowa,
• miękkie narożniki piankowe dopasowane do profilu ramy,
• odbojnik dystansowy z tyłu ramy, który tworzy przerwę przy płaszczyznach,
• sztywna osłona frontu i tyłu z płyt piankowych albo tektury,
• podwójne pudełko z wypełnieniem piankowym,
• wyraźne oznaczenia góra–dół na opakowaniu.

Folia bąbelkowa nie powinna dotykać bezpośrednio szkła ani lica ramy, bo może zostawić ślad.

Jak postępować przy odbiorze i reklamacji uszkodzeń przesyłki?

Odbiór polega na oględzinach przesyłki, odnotowaniu zastrzeżeń na liście przewozowym oraz szybkim zgłoszeniu szkody ze zdjęciami i dokumentami.

Warto otwierać paczkę w obecności doręczyciela lub wykonać nagranie z rozpakowania. Widoczne wgniecenia, rozdarcia i ślady wilgoci odnotowuje się przy podpisie. Przy stwierdzeniu szkody:

• wykonuje się zdjęcia opakowania, wnętrza i uszkodzeń dzieła,
• zachowuje się całe opakowanie do oględzin,
• sporządza się krótki opis zdarzenia i dołącza raport stanu sprzed wysyłki,
• zgłoszenie trafia do kuriera i ubezpieczyciela niezwłocznie, w terminie z umowy,
• naprawy nie przeprowadza się bez pisemnej zgody ubezpieczyciela,
• wycena konserwatorska powinna wskazać zakres i koszt przywrócenia stanu.

Co warto zrobić przed wysyłką, by ułatwić rozładunek i konserwację?

Pomaga czytelne oznakowanie, plan rozładunku i proste instrukcje otwierania oraz rekomendacje dla warunków środowiskowych.

Praktyczne ułatwienia to:

• etykiety z kierunkiem ustawienia, środkiem ciężkości i informacją o delikatnej zawartości,
• wskaźniki wstrząsu i przechyłu na skrzyni,
• podanie wymiarów i przybliżonej masy opakowania, co ułatwia dobór ekipy,
• rezerwacja okna dostawy i wskazanie piętra oraz dostępu do windy,
• wyznaczenie osoby do odbioru na miejscu i przygotowanie miejsca rozpakowania,
• dołączenie instrukcji otwierania skrzyni i listy elementów,
• zestaw podstawowych materiałów: rękawiczki bawełniane, papier bezkwasowy, woreczki z pochłaniaczem wilgoci,
• krótkie zalecenia konserwatorskie po transporcie, na przykład stopniową aklimatyzację do nowych warunków.