Jak uzyskać europejskie poświadczenie dziedziczenia w Niemczech?

Co to jest europejskie poświadczenie spadkowe i jak działa?

To jednolity w całej Unii Europejskiej dokument potwierdzający uprawnienia spadkowe, uznawany we wszystkich państwach UE z wyjątkiem Danii i Irlandii.
Poświadczenie wydaje właściwy organ państwa prowadzącego sprawę spadkową. Ułatwia wykazanie, kto dziedziczy i w jakim udziale, a także kto może zarządzać spadkiem. Nie zastępuje krajowego stwierdzenia nabycia spadku ani aktu poświadczenia dziedziczenia, lecz je uzupełnia. Sporządza się je wyłącznie na urzędowym formularzu unijnym. Zawiera dane spadkodawcy, spadkobierców i ewentualnych ograniczeń praw. Oryginał pozostaje w organie, a w obiegu używa się odpisów, które mają ograniczony termin ważności.

Kto może złożyć wniosek o europejskie poświadczenie spadkowe?

Wniosek mogą złożyć spadkobiercy, zapisobiercy z bezpośrednimi prawami, wykonawca testamentu, zarządca spadku oraz inne osoby z uzasadnionym interesem.
W praktyce najczęściej wnioskuje spadkobierca lub wspólnota spadkobierców. Możliwy jest wniosek wspólny. Jeżeli wyznaczono wykonawcę testamentu lub zarządcę spadku, także oni mogą działać. Organ bada podstawy dziedziczenia i zakres uprawnień wskazanych osób.

Jakie dokumenty trzeba dołączyć do wniosku o poświadczenie?

Standardowo potrzebne są akty stanu cywilnego, dokumenty o prawie do spadku i dane o majątku.
Najczęściej wymagane są:

• akt zgonu spadkodawcy oraz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo
• testament lub inny dokument rozrządzenia majątkiem, wraz z informacją o jego ważności i ewentualnym wyborze prawa
• dane o ostatnim miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy i o obywatelstwie
• oświadczenia spadkobierców o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, jeśli już złożone
• informacje o składnikach majątku, w tym adresy nieruchomości i numery rachunków
• dokument tożsamości wnioskodawcy oraz pełnomocnictwo, jeżeli działa pełnomocnik
• tłumaczenia przysięgłe dokumentów na język wymagany przez organ, chyba że użyjesz wielojęzycznych odpisów urzędowych.

W poszczególnych sprawach organ może poprosić o dodatkowe dowody, na przykład potwierdzenie miejsca zamieszkania lub rejestr testamentów.

Czy wniosek musi być składany przed sądem czy notariuszem?

Jeśli sprawę prowadzą Niemcy, wniosek trafia do niemieckiego sądu spadkowego. W innych państwach UE właściwy może być także notariusz.
Gdy ostatnim miejscem zwykłego pobytu spadkodawcy były Niemcy, europejskie poświadczenie spadkowe wydaje niemiecki sąd spadkowy. Wniosek możesz złożyć bezpośrednio w sądzie w Niemczech. Możesz też przygotować i podpisać wymagane oświadczenia przed upoważnionym organem, a następnie przekazać je do sądu w Niemczech. Jeśli sprawę prowadzi inne państwo członkowskie, tamtejsze przepisy wskażą, czy właściwy jest sąd czy notariusz.

Jakie znaczenie ma ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy?

Co do zasady decyduje o jurysdykcji i prawie właściwym według rozporządzenia UE nr 650/2012.
Jeśli spadkodawca miał ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Niemczech, to sądy niemieckie co do zasady prowadzą sprawę i stosują prawo niemieckie. Wyjątkiem jest ważny wybór prawa ojczystego dokonany przez spadkodawcę. Wtedy sprawę nadal może prowadzić organ państwa zwykłego pobytu, ale zastosuje wskazane prawo. Dla zgonów sprzed 17 sierpnia 2015 roku rozporządzenie nie ma zastosowania.

Jakich wyjątków i ograniczeń dotyczą unijne przepisy o poświadczeniu?

Dokument nie działa w Danii i Irlandii, nie dotyczy podatków ani majątkowych stosunków małżeńskich i nie przenosi automatycznie własności.
Europejskie poświadczenie spadkowe służy dowodzeniu uprawnień. Nie zastępuje czynności wymaganych przez prawo krajowe, na przykład wpisu do księgi wieczystej. Odpisy mają ograniczony termin ważności. Załączniki sporządzone poza państwem prowadzącym sprawę mogą wymagać tłumaczenia. Przepisy podatkowe oraz kwestie wspólności majątkowej małżeńskiej reguluje prawo krajowe i odrębne akty unijne.

Jak przygotować wniosek z pomocą przedstawicielstwa dyplomatycznego?

W ambasadzie lub konsulacie Niemiec można złożyć podpis i oświadczenia potrzebne do wniosku, które trafią do sądu w Niemczech.
Przedstawicielstwo potwierdza tożsamość i podpisy. Może przyjąć oświadczenie z mocą przyrzeczenia, jeśli sąd tego wymaga. Nie wydaje poświadczenia, ale sporządza protokół i przekazuje dokumenty do właściwego sądu spadkowego w Niemczech. Warto wcześniej przygotować komplet załączników i sprawdzić wymagio językowe. Przedstawicielstwo poinformuje, jakie formularze są potrzebne oraz jakie opłaty i terminy obowiązują.

Jakie formalności ułatwiają dostęp do kont i nieruchomości?

Aktualny odpis europejskiego poświadczenia spadkowego zwykle wystarcza, by bank lub sąd ksiąg wieczystych potwierdził Twoje uprawnienia.
W banku odpis EPS potwierdza, kto może uzyskać informacje, zlecać dyspozycje lub zamknąć rachunek. Instytucja może poprosić o dokument tożsamości i swoje formularze. W sprawach nieruchomości EPS bywa podstawą wpisu prawa w księdze wieczystej, jeśli jednoznacznie wskazuje osobę i udział spadkowy. Rejestr może wymagać danych identyfikujących nieruchomość oraz tłumaczeń załączników. Pamiętaj, że odpis EPS ma termin ważności, więc złóż wniosek o wpis lub dyspozycję w banku niezwłocznie po jego otrzymaniu.